Czy laptop naprawdę się uruchamia
Brak obrazu i brak startu wyglądają z zewnątrz podobnie. Zanim zajmiemy się ekranem, ustalamy, czy system faktycznie się ładuje. Sygnały, które możesz zauważyć sam:
- dioda Caps Lock zapala się i gaśnie po naciśnięciu klawisza, co zwykle oznacza działający system,
- słychać dźwięk logowania lub powiadomień,
- laptop pojawia się w sieci domowej albo łączy się ze sparowanymi słuchawkami Bluetooth.
Jeśli nic z tej listy nie występuje, a wentylator tylko się kręci, problem częściej dotyczy uruchamiania niż samego ekranu. Zajrzyj wtedy także na stronę o laptopie, który się nie włącza.
Test z monitorem zewnętrznym
Podłącz laptop do telewizora lub monitora przez HDMI, DisplayPort albo USB-C. W Windows skrót Win+P otwiera wybór trybu wyświetlania, więc tryby można przełączać nawet bez obrazu na wbudowanym ekranie, obserwując drugi monitor.
- Obraz pojawia się na zewnętrznym monitorze: grafika jest generowana, a usterka dotyczy prawdopodobnie panelu, jego taśmy, podświetlenia lub złącza ekranu na płycie.
- Zewnętrzny monitor też pozostaje czarny: bardziej prawdopodobny jest problem po stronie układu graficznego, pamięci RAM albo uruchamiania.
Wynik trzeba czytać ostrożnie. W części laptopów z dwoma układami graficznymi złącze HDMI jest obsługiwane przez inny układ niż wbudowany ekran. Niektóre modele nie wysyłają też obrazu na zewnątrz przed załadowaniem systemu.
Słaby obraz pod latarką i podświetlenie
Poświeć latarką z bliska na ekran, trzymając ją pod kątem. Jeśli widzisz bardzo ciemny, ale czytelny obraz, na przykład pulpit lub okno logowania, w części konstrukcji wskazuje to na brak podświetlenia. Warstwa tworząca obraz działa, a nie świeci źródło światła za nią.
Ten test dotyczy klasycznych matryc LCD; ekrany OLED nie mają osobnego podświetlenia. Brak światła może wynikać z usterki w samym panelu, ale też z obwodu na płycie, który zasila podświetlenie, albo z braku sygnału, którym płyta je włącza. Dlatego mierzymy napięcia podawane do matrycy, zanim padnie propozycja wymiany ekranu.
Pasy, migotanie i okolice zawiasu
Taśma sygnałowa matrycy biegnie od płyty przez zawias do ekranu. Przy każdym otwarciu klapy jest zginana, a pęknięty lub poluzowany zawias może ją przecierać.
- Obraz znika, miga lub zmienia kolory zależnie od kąta otwarcia klapy: częsty objaw kłopotu z taśmą lub jej złączem.
- Pasy widoczne również na zewnętrznym monitorze albo na zrzucie ekranu: zakłócenia powstają przy generowaniu obrazu, czyli po stronie grafiki.
- Pasy tylko na wbudowanym ekranie, niezmienne przy ruszaniu klapą: częściej sam panel.
Zrzut ekranu zapisuje to, co przygotował układ graficzny. Jeśli artefakty (zniekształcenia obrazu) są widoczne na zrzucie, wymiana matrycy zwykle ich nie usunie.
Układ graficzny, pamięć RAM i start
Gdy obrazu nie ma ani na ekranie, ani na zewnętrznym monitorze, sprawdzamy obszar płyty odpowiedzialny za grafikę i uruchamianie. W większości laptopów układ graficzny, wbudowany w procesor albo osobny, ma obudowę BGA: łączy się z płytą siatką kulek lutowia ukrytych pod spodem. Usterka może dotyczyć wnętrza układu, jego zasilania albo samych połączeń. Reballing, czyli wymianę kulek lutowia pod układem, rozważamy dopiero wtedy, gdy pomiary wskazują na połączenia.
Pamięć RAM to kolejny częsty trop. Źle osadzony lub niezgodny moduł potrafi zatrzymać start, zanim pojawi się logo, a część laptopów sygnalizuje to sekwencją mignięć diody albo sygnałów dźwiękowych. W serwisie odczytujemy taką sygnalizację, testujemy pamięć, mierzymy zasilanie matrycy i podświetlenia oraz oglądamy złącze ekranu i taśmę pod powiększeniem.